Pięć procent populacji cierpi na uzależnienie seksualne, które niszczy życie milionów ludzi na całym świecie. Seksoholicy to osoby, które pomimo świadomości destrukcyjnych konsekwencji, nie potrafią kontrolować swoich kompulsywnych zachowań seksualnych. Problem ten, często skrywany w cieniu wstydu i społecznego tabu, dotyka zarówno mężczyzn jak i kobiety, niszcząc ich związki, kariery zawodowe i zdrowie psychiczne. W Polsce, podobnie jak w innych krajach, seksoholicy stanowią ukrytą grupę cierpiących, którzy często nie zdają sobie sprawy z dostępnych form pomocy.
Masz trudności i potrzebujesz wsparcia?
Poznaj historie kobiet – ukryte cierpienie za zamkniętymi drzwiami
Poznaj historie kobiet, które przez lata walczyły z uzależnieniem seksualnym w samotności. Badania pokazują, że 7% kobiet doświadcza wysokiego poziomu dystresu i zakłóceń w swoim życiu z powodu myśli lub działań seksualnych. Jednak kobiety są znacznie mniej skłonne do zgłaszania i szukania pomocy niż mężczyźni z tej samej grupy problemowej.
Historia Marty, 38-letniej prawniczki, pokazuje jak seksoholicy ukrywają swoją chorobę. Przez dziesięć lat prowadziła podwójne życie – w dzień była szanowaną specjalistką, a nocami szukała rozładowania napięcia przez kompulsywne zachowania seksualne. „Nie mogłam spać bez wcześniejszego zaspokojenia. To było silniejsze ode mnie” – wspomina. W chwili stresu automatycznie sięgała po destrukcyjne wzorce zachowań.
Seksoholiczne objawy u kobiet często manifestują się inaczej niż u mężczyzn cierpiących na to samo uzależnienie. Podczas gdy mężczyźni częściej angażują się w zachowania takie jak voyeuryzm czy anonimowe spotkania, kobiety częściej zgłaszają ekshibicjonizm, handel seksem czy działania oparte na fantazjach.
Poznaj historie kobiet, które tworzą zamknięte środowisko wsparcia w ramach wspólnoty SA. Anna, która uczestniczy w grupach wsparcia od trzech lat, opowiada: „W chwili stresu automatycznie szukałam seksu. Tomka, oglądanie filmów porno czy kontakt z przypadkowymi mężczyznami – wszystko służyło uciszeniu bólu w mojej duszy.”
Ich życie w cieniu uzależnienia – cena kompulsji
Ich życie często przypomina koszmar, w którym każdy dzień przynosi walkę z własnymi impulsami. Seksoholicy związani i niezwiązanych żyją w ciągłym stresie, próbując kontrolować nieujarzmione pragnienia. Ludzie odnajdują inną kontrolę dopiero wtedy, gdy zrozumieją destrukcyjny mechanizm swojego uzależnienia.
Badania pokazują, że w jednym z badań z 1997 roku, 96% uczestników stwierdziło, że określone nastroje wyzwalały ich kompulsje seksualne. Najczęstszymi wyzwalaczami były smutek i depresja (67%), szczęście (54%) oraz samotność (46%). Seksoholicy uczą się rozpoznawać te wzorce jako część procesu zdrowienia.
Konrad, którego żona odkryła jego uzależnienie przypadkowo, opisuje swoje doświadczenie: „Konrad potrafił masturbować się w miejscach publicznych, nie zwracając uwagi na konsekwencje. Ich związki rozpadały się jeden po drugim, bo nie potrafił powstrzymać się od zdrady.” Jego historia to typowy przykład tego, jak uzależnienie niszczy wszystkie obszary życia.
Ich życie charakteryzuje się destrukcyjnym wzorcem zachowań. Jedni kupią pornografię, kolejni pójdą do prostytutek, inni położą się z przypadkowymi partnerami. Wszyscy jednak łączy jedno – niemożność kontrolowania swoich impulsów seksualnych. Wspólnota SA dostrzega te wzorce i oferuje konkretne narzędzia pomocy.
W spotkaniach rodzinnych seksoholicy często czują się obco, skrywając swoją prawdziwą naturę. Miejsca kojarzą się im z potencjalnymi okazjami do realizacji swoich kompulsji. Nawet w centrum handlowym czy podczas zwykłych czynności, jak kiedy jedziesz miastem, myśli krążą wokół seksu.
Miliony seksoholików w cieniu społeczeństwa
Miliony seksoholików na całym świecie żyje w ukryciu, wstydziąc się swojej choroby. Według systematycznych przeglądów, obserwowane wskaźniki uzależnienia seksualnego wahają się od 3% do 6% populacji dorosłej. Niektóre badania sugerują, że około 80% seksoholików to mężczyźni, choć problem dotyka również kobiet w znacznym stopniu.
Seksoholicy niezwiązanych często prowadzą życie pełne chaosu emocjonalnego. Brak stabilnych relacji sprawia, że każdy kontakt seksualny staje się potencjalnym źródłem kolejnej kompulsji. Zarówno małżonków jak i partnerów dotyka trauma związana z odkryciem prawdy o uzależnieniu bliskiej osoby. Wspólnota SA rozumie ten ból i oferuje wsparcie również rodzinom.
Problem uzależnienia seksualnego często współwystępuje z innymi zaburzeniami. Badania pokazują, że 34%-71% osób z uzależnieniem od seksu ma również historię zaburzeń związanych z używaniem substancji. 58% zostało zdiagnozowanych z poważną depresją. Mężczyzn cierpiących na podwójne uzależnienia jest szczególnie dużo w populacji osób zgłaszających się po pomoc.
Seksoholików związanych charakteryzuje inne podejście do problemu. Często ukrywają swoją chorobę przed partnerem przez lata, co prowadzi do głębokiej traumy w związku. Oprócz współmałżonka, nikt nie wie o ich problemie, co pogłębia izolację i poczucie winy. Wspólnota SA oferuje bezpieczną przestrzeń, gdzie można mówić otwarcie o swoich problemach.
Seksualna trzeźwość – droga do wyzdrowienia
Seksualna trzeźwość to kluczowy element procesu zdrowienia dla każdego, kto zmaga się z uzależnieniem seksualnym. Seksualna trzeźwość obejmuje różne definicje w zależności od podejścia terapeutycznego i organizacji wsparcia. Każda osoba musi nauczyć się, jak osiągnąć seksualną trzeźwość zgodnie ze swoimi możliwościami i okolicznościami życiowymi.
Definiując trzeźwość, różne organizacje przyjmują odmienne kryteria. Dla niektórych oznacza całkowitą abstynencję seksualną, dla innych – powstrzymanie się od konkretnych, destrukcyjnych zachowań. Trzeźwości seksualnej nie można osiągnąć bez głębokiej pracy nad przyczynami uzależnienia. Wspólnota SA wspiera swoich członków w tym procesie poprzez jasne wytyczne i wsparcie grupy.
Osiągnąć seksualną trzeźwość pomaga program systematycznej pracy nad sobą, który został wypracowany przez wspólnotę SA na przestrzeni dziesięcioleci. W małżeństwie trzeźwość może oznaczać ograniczenie seksu wyłącznie do relacji ze współmałżonkiem, bez masturbacji czy oglądania pornografii. Dla osób samotnych może oznaczać całkowitą abstynencję.
Seksualna trzeźwość obejmuje również pracę nad przyczynami kompulsji – traumami z dzieciństwa, depresją, lękiem. Wiele osób odkrywa, że ich uzależnienie było sposobem radzenia sobie z głębokimi ranami emocjonalnymi. Ludzie odnajdują inną kontrolę nad swoim życiem, gdy zaczynają rozumieć te mechanizmy.
W definicji trzeźwości seksualnej ważne jest indywidualne podejście, które respektuje wspólnota SA. To, co dla jednej osoby oznacza trzeźwość, dla innej może być niewystarczające lub zbyt restrykcyjne. Kluczem jest znalezienie równowagi, która pozwoli na zdrowe funkcjonowanie bez kompulsji.
Anonimowi seksoholicy – wspólnota na drodze do zdrowienia
Anonimowi seksoholicy (SA) to jedna z organizacji oferujących wsparcie osobom zmagającym się z uzależnieniem seksualnym. Wspólnota SA działa na zasadach programu 12 kroków, znanego z Anonimowych Alkoholików. W imieniu ludzi spoza SA nie można mówić o definicji trzeźwości, gdyż każda organizacja ma swoje standardy i podejście do problemu.
Anonimowi seksoholicy mają ściśle określoną definicję trzeźwości. Dla osób żonatych oznacza to brak jakiejkolwiek formy seksu z sobą lub z osobami innymi niż współmałżonek. Dla osób niezamężnych – całkowitą abstynencję seksualną. Ta jasna definicja pomaga członkom wspólnoty SA w określeniu swoich granic.
Jedynym warunkiem przynależności do SA jest pragnienie zaprzestania pożądania i osiągnięcia trzeźwości seksualnej zgodnie z definicją SA. Wspólnota SA jest otwarta dla każdego, kto spełnia ten podstawowy wymóg, niezależnie od wcześniejszych doświadczeń czy statusu społecznego.
Anonimowi seksoholicy spotykają się regularnie, dzieląc się swoimi doświadczeniami i wspierając nawzajem w procesie zdrowienia. Spotkania odbywają się we wszystkich stanach USA oraz w wielu krajach na całym świecie. Wspólnota SA stale się rozwija, odpowiadając na potrzeby coraz większej liczby osób szukających pomocy.
Zgodą SA literatura i materiały edukacyjne pomagają członkom zrozumieć naturę ich uzależnienia i nauczyć się nowych sposobów radzenia sobie z trudnościami. Anonimowi seksoholicy uczą się, że możemy mówić o uzależnieniu jako chorobie, która wymaga ciągłej pracy nad sobą i wsparcia wspólnoty.
Wszelkich form seksu – zrozumienie kompulsji
Problem z kontrolowaniem wszelkich form seksu charakteryzuje osoby cierpiące na uzależnienie seksualne. Kompulsywne zachowania mogą obejmować masturbację, oglądanie pornografii, przypadkowe kontakty seksualne, seks grupowy czy inne formy aktywności seksualnej. Wspólnota SA pomaga zrozumieć te wzorce i nauczyć się ich kontrolowania.
Dla seksoholików nawet słuchanie muzyki czy uczestnictwo w pozornie niewinnych aktywnościach może stać się wyzwalaczem kompulsji. Wszystko zależy od indywidualnych skojarzeń i doświadczeń danej osoby. Mężczyzn cierpiących na tego typu wyzwalacze uczy się rozpoznawać potencjalne zagrożenia.
Ludzie odnajdują inną kontrolę dopiero wtedy, gdy zrozumieją mechanizmy swojego uzależnienia z pomocą wspólnoty SA. Proces ten wymaga czasu i często profesjonalnego wsparcia. Niektórzy wypiją wino czy zażyją substancje psychoaktywne, aby stłumić swoje impulsy, co często prowadzi do podwójnego uzależnienia.
W przypadku prawdziwe uzależnienie nie dotyczy tylko częstotliwości aktywności seksualnej, ale sposobu, w jaki wpływa ona na życie danej osoby. Seks może stać się sposobem ucieczki od problemów, radzenia sobie ze stresem czy poczuciem pustki. Wspólnota SA oferuje alternatywne sposoby radzenia sobie z trudnymi emocjami.
Niczym innym nie można zastąpić systematycznej pracy nad sobą i zrozumieniem przyczyn kompulsywnych zachowań, jak podkreśla wspólnota SA. Proces zdrowienia wymaga odwagi, by stanąć twarzą w twarz z własnymi demonami i przyjąć pomoc od innych.
Brak seksu a proces zdrowienia – znajdowanie równowagi
Brak seksu w procesie zdrowienia może być czasowo konieczny, ale nie zawsze jest celem długoterminowym dla wszystkich seksoholików. Dla wielu osób w terapii, okres abstynencji pomaga zresetować związek z seksualnością i odkryć inne sposoby radzenia sobie z emocjami. W imieniu ludzi spoza SA trudno określić, co oznacza dla nich odpowiedni poziom trzeźwości seksualnej.
Trudno przeniknąć tajemnice ludzkiej seksualności i zrozumieć, kiedy normalne pragnienia przekształcają się w destrukcyjną kompulsję. Przyczyny uzależnienia seksualnego są złożone i często sięgają dzieciństwa. Seksoholicy z pomocą terapii uczą się rozpoznawać te wzorce.
Badania pokazują, że znaczna większość osób z uzależnieniem od seksu zgłasza historię przemocy. Przemoc seksualna w dzieciństwie znacznie zwiększa ryzyko rozwinięcia uzależnienia od seksu w późniejszym życiu. 39% mężczyzn i 63% kobiet w leczeniu uzależnienia od seksu zgłasza historię przemocy seksualnej w dzieciństwie.
Postępujące zwycięstwo nad uzależnieniem nie oznacza całkowitej rezygnacji z seksualności, ale nauczenie się zdrowego podejścia do niej. Wielu ludzi w długoterminowym procesie zdrowienia odkrywa, że mogą cieszyć się intymną bliskością bez kompulsji. Osiągnąć seksualną trzeźwość to proces, który może trwać lata i wymaga cierpliwości.
Kluczem jest nauka odróżniania zdrowej seksualności od kompulsywnych zachowań. Ten proces wymaga czasu, cierpliwości i często profesjonalnego wsparcia terapeutycznego, które pomaga zrozumieć głębsze przyczyny uzależnienia. Seksoholicy, którzy podejmują tę pracę, często odkrywają nową jakość życia i relacji.
Źródła:
- Reid, R. C., Carpenter, B. N., & Lloyd, T. Q. (2009). Assessing psychological symptom patterns of patients seeking help for hypersexual behavior. Sexual and Relationship Therapy, 24(1), 47-63.
- Grubbs, J. B., Kraus, S. W., & Perry, S. L. (2019). Self-reported addiction to pornography in a nationally representative sample. Journal of Behavioral Addictions, 8(1), 88-96.
- Carnes, P., Green, B., & Carnes, S. (2010). The same yet different: Refocusing the Sexual Addiction Screening Test (SAST) to reflect orientation and gender. Sexual Addiction & Compulsivity, 17(1), 7-30.
- Kafka, M. P. (2014). What happened to hypersexual disorder? Archives of Sexual Behavior, 43(7), 1259-1261.
- Lewczuk, K., Szmyd, J., Skorko, M., & Gola, M. (2017). Treatment seeking for problematic pornography use among women. Journal of Behavioral Addictions, 6(4), 445-456.
- Schneider, J. P. (2000). A qualitative study of cybersex participants: Gender differences, recovery issues, and implications for therapists. Sexual Addiction & Compulsivity, 7(4), 249-278.
