Blog

Stres to reakcja organizmu i psychiki na wymagania, które człowiek ocenia jako przekraczające jego możliwości lub zagrażające czemuś ważnemu. Światowa Organizacja Zdrowia opisuje go jako stan niepokoju lub napięcia psychicznego wywołany trudną sytuacją. Krótkotrwała mobilizacja pomaga działać, natomiast przewlekła – wyczerpuje. Zapobieganie polega więc nie na unikaniu życia, lecz na ograniczaniu zbędnych obciążeń i wzmacnianiu […]

Depresja (zaburzenie depresyjne) to choroba z grupy zaburzeń nastroju, w której przez co najmniej dwa tygodnie utrzymują się obniżenie nastroju, utrata zainteresowań i zdolności odczuwania przyjemności oraz spadek energii, a dolegliwości te wyraźnie utrudniają pracę, naukę i codzienne funkcjonowanie. Według Światowej Organizacji Zdrowia (dane z 2023 roku) depresja dotyka około 280 milionów ludzi na świecie, […]

Zaburzenia emocjonalne to utrwalone trudności w przeżywaniu, rozumieniu i regulowaniu emocji, które powodują cierpienie lub wyraźnie pogarszają funkcjonowanie w pracy, w rodzinie i w kontaktach z ludźmi. Nie jest to jedna jednostka chorobowa, lecz określenie zbiorcze: obejmuje między innymi depresję, chorobę afektywną dwubiegunową, fobie, napady paniki, zaburzenia adaptacyjne i następstwa traumy. W klasyfikacjach ICD-11 i […]

Choroba Alzheimera to postępujące, nieodwracalne schorzenie mózgu i najczęstsza przyczyna otępienia – odpowiada za 60–70% przypadków demencji na całym świecie. Pierwsze objawy to zwykle kłopoty z zapamiętywaniem nowych informacji, a z czasem dołączają zaburzenia orientacji, mowy, myślenia i zachowania. Choroby nie da się dziś wyleczyć, ale wczesne rozpoznanie pozwala spowolnić jej przebieg, skuteczniej łagodzić objawy […]

Stwardnienie rozsiane (SM) to przewlekła choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy atakuje osłonki mielinowe włókien nerwowych w mózgu i rdzeniu kręgowym. Najczęstsze pierwsze objawy to zaburzenia widzenia (zwłaszcza zapalenie nerwu wzrokowego z bólem oka), zaburzenia czucia w postaci drętwienia lub mrowienia, zaburzenia równowagi oraz przewlekłe zmęczenie. Choroba ujawnia się zwykle między 20. a 40. rokiem […]

Kłopoty z koncentracją w dorosłości mają wiele możliwych przyczyn: przewlekły stres, niedobór snu, depresję, zaburzenia lękowe, choroby tarczycy, a także ADHD, które u części osób nigdy nie zostało rozpoznane w dzieciństwie. Według metaanalizy z 2021 roku opublikowanej w Journal of Global Health objawy ADHD dotyczą około 6,8% dorosłych na świecie, a pełne kryteria spełnia ok. […]

Składniki osobowości to względnie trwałe cechy, struktury poznawcze i mechanizmy samoregulacji, które razem decydują o tym, jak człowiek myśli, czuje i działa. Teoria cech opisuje osobowość przez stałe predyspozycje, takie jak ekstrawersja czy sumienność, a podejście poznawcze – przez sposób, w jaki umysł interpretuje informacje i nadaje im sens. Współczesna psychologia łączy obie perspektywy: cechy […]

Narcyzm bierze się z połączenia kilku czynników: wrodzonych predyspozycji, sposobu wychowania i doświadczeń z dzieciństwa oraz wpływu kultury – dokładniej opisuje to artykuł o osobowości narcystycznej. Badania bliźniąt wskazują, że cechy narcystyczne są w około 35–80% dziedziczne, a badanie opublikowane w 2015 roku w PNAS wykazało, że dzieci, których rodzice je przeceniali, rozwijały z czasem […]

Jak radzić sobie z nerwami najskuteczniej? Kluczowe jest połączenie doraźnych technik – takich jak ćwiczenia oddechowe czy progresywna relaksacja mięśni – z długofalowymi zmianami stylu życia, w tym regularną aktywnością fizyczną, odpowiednią dietą i higieną snu. Krótkotrwały stres jest naturalną reakcją organizmu i mija samoistnie, jednak przewlekły stres, pozostawiony bez interwencji, prowadzi do wyczerpania układu […]

Choroby afektywne to grupa zaburzeń psychicznych, w których centralnym problemem jest utrzymujące się zaburzenie nastroju – obniżonego, podwyższonego lub naprzemiennie zmieniającego się w krótkim czasie. Najczęściej rozpoznawane choroby afektywne to depresja oraz choroba afektywna dwubiegunowa, w której epizody depresyjne przeplatają się z epizodami manii lub hipomanii. Zaburzenia afektywne dotyczą milionów ludzi na świecie i – […]

Choroba psychiczna a zaburzenie psychiczne to pojęcia, które w języku potocznym bywają używane zamiennie, choć w praktyce klinicznej znaczą co innego. Zaburzenia psychiczne to szeroka kategoria obejmująca setki jednostek – od zaburzeń lękowych, przez zaburzenia nastroju, po zaburzenia psychotyczne – opisanych w międzynarodowej klasyfikacji ICD 10. Choroba psychiczna to węższe, dziś rzadziej stosowane w medycynie […]

Kiedy nie chce się żyć, pierwszym krokiem jest przyznanie się przed sobą, że przeżywasz kryzys, i sięgnięcie po pomoc – nie musisz radzić sobie z tym sam. Warto natychmiast skontaktować się z telefonem zaufania (np. 116 123) lub bliską osobą, a w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia zadzwonić pod numer 112. Myśli samobójcze najczęściej są objawem […]