Uzależnienie od telefonu – objawy, skutki, formy pomocy

Uzależnienie od telefonu lub fonoholizm to problem, który dotyczy coraz większej liczby osób. Jest to nadmierne korzystanie z urządzeń mobilnych, które może powodować problemy fizyczne, emocjonalne i behawioralne. Ważne jest, aby zdawać sobie sprawę z objawów uzależnienia od telefonu, aby móc je rozpoznać u siebie lub swoich dzieci i wystarczająco wcześnie podjąć kroki w celu ograniczenia korzystania z telefonu.

kobieta siedząca na parapecie, która jest uzależniona od telefonu

Czym jest uzależnienie od telefonu?

Uzależnienie od telefonu to rodzaj uzależnienia behawioralnego, w którym osoba ma trudności z kontrolowaniem swojego korzystania z telefonu, co prowadzi do szkodliwych skutków dla zdrowia fizycznego i psychicznego. Osoby uzależnione od telefonu często spędzają nadmiernie dużo czasu na korzystaniu z różnych aplikacji, przeglądaniu mediów społecznościowych, grach lub przeglądaniu Internetu. Mogą czuć się niespokojne lub niepokojące, gdy nie mają dostępu do swojego telefonu lub kiedy ich baterie są wyczerpane. Uzależnienie od telefonu może mieć negatywny wpływ na funkcjonowanie w życiu codziennym, w pracy, w szkole, w relacjach z innymi ludźmi. Prowadzi do problemów z koncentracją, odczuwania wzmożonego lęku, drażliwości, zaburzeń snu. Ważne jest, aby uzależnienie od telefonu było rozpoznane i leczone jak każde inne uzależnienie. Zwykle wymaga to zmiany stylu życia i nawyków związanych z korzystaniem z telefonu, a także może wymagać pomocy specjalisty lub terapii.

Przyczyny uzależnienia od telefonu

Istnieje wiele czynników, które mogą przyczynić się do uzależnienia od telefonu. Dla niektórych osób sięganie po telefon jest formą ucieczki od rzeczywistości, tj. eskapizmu. Ucieczką może być kompulsywne granie, czatowanie lub przeglądanie social mediów. Przyczynami eskapizmu może być długotrwały, negatywny stres związany z pracą lub szkołą, lęk związany z niebezpiecznym środowiskiem, problemy z nawiązywaniem relacji międzyludzkich. Uciekanie w ten sposób raz na jakiś czas nie jest czymś złym. Natomiast, kiedy staje się głównym sposobem radzenia sobie z trudnościami, może mieć to wiele negatywnych konsekwencji. Kolejną przyczyną uzależnienia od telefonu jest fakt, że bodźce pochodzące z telefonu, np. ciągłe powiadomienia, wiadomości są intensywnie nagradzające. Bez wysiłku, dzięki używaniu telefonu, można doświadczać ulgi, ciekawości, ekscytacji. Mózg zapamiętuje czynność korzystania ze smartfona jako wyjątkowo przyjemną i zaczyna zaniedbywać inne. Innym istotnym czynnikiem w rozwoju uzależnienia od telefonu jest doświadczanie presji otoczenia. Wszyscy mają smartfony i korzystają z nich w rozmaity sposób, nieraz wiele godzin dziennie: grając, kontaktując się ze sobą, przeglądając popularne strony, śledząc poczynania influencerów, autorytetów w określonej branży. Ważne jest również to, że wiele gier i aplikacji ma wciągający i rozrywkowy charakter. Ich twórcy koncentrują wysiłki wokół tego, aby użytkownicy wracali do nich jak najczęściej.

Objawy uzależnienia od telefonu

Uzależnienie od telefonu może być trudne do zdiagnozowania, ale istnieją pewne objawy, na które należy zwrócić uwagę. Najczęstszym objawem jest obsesja na punkcie telefonu. Ludzie, którzy są uzależnieni od swoich telefonów, sprawiają wrażenie przyklejonych do swoich urządzeń. Innym częstym objawem jest utrata poczucia czasu. Ludzie, którzy są uzależnieni od swoich telefonów, często spędzają na swoich telefonach więcej czasu, niż zamierzali i często są nieświadomi, jak wiele czasu minęło. Inne oznaki uzależnienia od telefonu to zaniedbywanie innych czynności, ignorowanie innych osób na rzecz telefonu i odczuwanie niepokoju, gdy telefonu nie ma w pobliżu. Ludzie, którzy są uzależnieni od swoich telefonów mogą również doświadczać trudności ze snem i trudności ze skupieniem się na zadaniach. Objawy uzależnienia od telefonu można podzielić na trzy grupy.

Symptomy fizyczne

Brak snu wynikający ze spędzania czasu przy telefonie w nocy może to prowadzić do zmęczenia, osłabionych możliwości koncentracji i trudności ze skupieniem się na zadaniach. Dodatkowo, osoby uzależnione od swoich telefonów mogą doświadczać bólu fizycznego, takiego jak bóle głowy i zmęczenie oczu, ból szyi, pleców, ramion z powodu nadmiernego korzystania z ich urządzeń.

Symptomy emocjonalne

Ludzie, którzy są uzależnieni od swoich telefonów mogą doświadczać poczucia winy, wstydu i żalu z powodu nadmiernego korzystania z ich urządzeń. Dodatkowo, mogą mierzyć się z uczuciem wyobcowania, alienacji. Odczuwanie lęku lub stresu, gdy telefon nie jest w zasięgu – osoba uzależniona może odczuwać lęk lub stres, gdy nie ma swojego telefonu, a nawet panicznie szukać go, aby go odnaleźć.

Symptomy behawioralne

Nadmierne korzystanie z telefonu może również prowadzić do zmian w zachowaniu. Przerywanie innych czynności, aby skorzystać z telefonu jest jedną z takich zmian. Osoba uzależniona często przerywa inne czynności, takie jak praca, szkoła, czas z rodziną lub przyjaciółmi, aby skorzystać z telefonu. Ludzie, którzy są uzależnieni od swoich telefonów, mogą zaniedbywać ważne zadania w celu spędzenia więcej czasu na swoich urządzeniach. Dodatkowo, osoby uzależnione od swoich telefonów zauważają często, że nie są w stanie odłożyć swoich urządzeń, nawet w sytuacjach, w których korzystanie z nich nie jest właściwe (np. podczas spotkań z innymi ludźmi) lub zagrażające.

Masz trudności i potrzebujesz wsparcia?

Jak rozpoznać oznaki uzależnienia od telefonu u swoich dzieci?

Jeśli obawiasz się, że Twoje dziecko może cierpieć z powodu uzależnienia od telefonu, istnieje kilka znaków ostrzegawczych, na które należy zwrócić uwagę.

Uzależnienie od telefonu może mieć następujące objawy:

  1. Spędzanie dużej ilości czasu na korzystaniu z telefonu – dziecko może mieć trudności z odłożeniem telefonu, ciągle korzystać z aplikacji, grać w gry lub przeglądać media społecznościowe.
  2. Brak zainteresowania innymi aktywnościami – dziecko może nie chcieć brać udziału w innych aktywnościach, które kiedyś mu się podobały, takich jak sport, gry na świeżym powietrzu czy spędzanie czasu z przyjaciółmi.
  3. Problemy ze snem – korzystanie z telefonu przed snem może zakłócać sen dziecka, co może prowadzić do trudności z zasypianiem, a w efekcie do problemów z koncentracją i funkcjonowaniem w ciągu dnia.
  4. Problemy z zachowaniem – dziecko może wykazywać agresywne lub nerwowe zachowanie, gdy zostaje poproszone o odłożenie telefonu lub ograniczenie czasu korzystania z niego.
  5. Utrata kontaktu z rodziną i przyjaciółmi – dziecko może przestać spędzać czas z rodziną i przyjaciółmi, skupiając się wyłącznie na korzystaniu z telefonu.
  6. Problemy z nauką – nadmierne korzystanie z telefonu może wpłynąć na zdolność dziecka do skupienia uwagi i nauki w szkole.
  7. Zmiany nastroju – dziecko może stać się niespokojne, rozdrażnione lub przygnębione, gdy jest zmuszone do odłożenia telefonu lub ograniczenia czasu korzystania z niego.

Jeśli zauważysz u swojego dziecka powyższe objawy, warto porozmawiać z nim o korzystaniu z telefonu i ewentualnie skonsultować się z psychologiem lub specjalistą od uzależnień, aby pomóc mu poradzić sobie z uzależnieniem i uniknąć jego negatywnych skutków.

Strategie zapobiegania uzależnieniu od telefonu

Oto kilka sposobów, jak poradzić sobie z uzależnieniem od telefonu:

  1. Ustal limity czasowe – wyznacz sobie limit czasu na korzystanie z telefonu i pilnuj, aby się go trzymać. Możesz na przykład ustawić alarm na 30 minut lub godzinę i po upływie tego czasu odłożyć telefon na bok.
  2. Wyłącz powiadomienia – wyłącz powiadomienia z aplikacji społecznościowych, e-maili i innych źródeł, które ciągle przyciągają twoją uwagę. Dzięki temu będziesz miał/a więcej czasu na skupienie się na innych czynnościach.
  3. Znajdź alternatywy – zamiast korzystać z telefonu, znajdź inne sposoby spędzania czasu, takie jak uprawianie sportu, czytanie książek, malowanie, gotowanie czy rozmowa z przyjaciółmi i rodziną. Ważne jest, aby znaleźć aktywności, które będą ciekawe i dostarczą emocji.
  4. Znajdź wsparcie – zwróć się o pomoc do bliskich osób lub specjalisty, jeśli nie jesteś w stanie samodzielnie poradzić sobie z uzależnieniem. Wsparcie innych może pomóc ci zmniejszyć presję i zmotywować do wprowadzenia pozytywnych zmian w swoim życiu.
  5. Ustaw tryb nocny – ustaw tryb nocny na swoim telefonie, aby zmniejszyć szkodliwe działanie niebieskiego światła, które wpływa na sen. W ten sposób nie tylko zredukujesz czas spędzony przed ekranem, ale także poprawisz jakość swojego snu.
  6. Przemyśl swoje cele i priorytety – zastanów się, co jest dla ciebie ważne i co chcesz osiągnąć w życiu. Przemyśl, jakie aktywności będą Cię do tego prowadzić, a jakie od niego odciągają. Stwórz listę priorytetów i skup się na realizowaniu swoich celów.
  7. Rozwijaj relacje poza siecią.
  8. Zwiększaj świadomość na temat przyczyn i skutków uzależnienia telefonu – poszerzanie wiedzy w tym obszary może Ci pomóc zrozumieć np., jaką funkcję pełni używanie smartfona w twoim życiu.

Pamiętaj, że walka z uzależnieniem od telefonu to proces, który wymaga czasu i cierpliwości. Ważne jest, aby nie oczekiwać natychmiastowych rezultatów i stopniowo wprowadzać pozytywne zmiany w swoim życiu.

Jak pomóc dziecku uzależnionemu od telefonu?

Jeśli zauważasz, że twoje dziecko jest uzależnione od telefonu, istnieje wiele sposobów, w jakie możesz mu pomóc. Oto kilka z nich:

  1. Ustal z dzieckiem limity czasowe – ustal, ile czasu dziennie może spędzać na korzystaniu z telefonu i pilnuj, aby się ich trzymało.
  2. Zachęcaj do innych aktywności – zachęcaj dziecko do uprawiania sportu, czytania książek, malowania, grania w gry planszowe czy spędzania czasu na świeżym powietrzu. Ważne jest, aby zaproponować dziecku alternatywne formy spędzania czasu, które będą ciekawe i dostarczą mu emocji.
  3. Wyznacz strefy wolne od telefonu – w czasie posiłków czy rozmów z rodzeństwem czy przyjaciółmi, zachęcaj dziecko do odstawienia telefonu na bok.
  4. Bądź przykładem – pokaż dziecku, że można spędzać czas bez telefonu. Zachęcaj do wspólnych aktywności, takich jak gry planszowe czy spacery.
  5. Zwróć uwagę na pozytywne efekty – zwróć uwagę dziecka na pozytywne efekty związane z ograniczeniem czasu spędzanego na telefonie, takie jak lepsza koncentracja, większa kreatywność czy bardziej aktywny tryb życia.
  6. Znajdź profesjonalną pomoc – jeśli Twoje dziecko nie jest w stanie ograniczyć czasu spędzanego na telefonie i jego uzależnienie wpływa negatywnie na jego życie, warto zwrócić się o pomoc do specjalisty.

Podsumowanie

Uzależnienie od telefonu jest rosnącym problemem w dzisiejszym społeczeństwie i ważne jest, aby być świadomym oznak i symptomów, aby móc skutecznie pomóc sobie lub bliskiej nam osobie. W naszym tekście omówiliśmy przyczyny uzależnienia od telefonu, objawy, na które należy zwrócić uwagę, oraz kroki, które możesz podjąć, aby pomóc komuś, kto jest uzależniony. Rozpoznanie objawów uzależnienia od telefonu jest pierwszym krokiem w pomocy sobie lub komuś innemu. Warto też zdawać sobie sprawę, że niektóre doświadczane przez osobę dolegliwości fizyczne i psychiczne mogą być związane z nadmiernym korzystaniem z telefonu.

Jeśli zauważasz, że masz trudności z kontrolowaniem swojego czasu korzystania z telefonu i odczuwasz niepokój, gdy jesteś z dala od swojego telefonu, może to być oznaką uzależnienia od telefonu. W takim przypadku warto porozmawiać z psychoterapeutą lub specjalistą ds. uzależnień, aby uzyskać wsparcie i pomoc w radzeniu sobie z uzależnieniem.

Mogą Cię także zainteresować nasze inne artykuły: Jak radzić sobie ze stresem? – Widoki Psychoterapia, Prokrastynacja – co to takiego i jak sobie z nią radzić? – Widoki Psychoterapia.

Odwiedź nas również na Facebooku : Widoki – Twoja Psychoterapia | Warsaw | Facebook oraz Instagramie: Widoki – Twoja Psychoterapia (@widoki_twoja_psychoterapia) • Zdjęcia i filmy na Instagramie

Obserwuj nas i bądź na bieżąco

Zobacz także

Mechanizmy obronne pomagają nam radzić sobie z różnymi trudnościami życiowymi, konfliktami wewnętrznymi, trudnymi emocjami. Nie jesteśmy jako ludzie bezbronni.  W naszym artykule przyglądamy się zarówno dojrzałym, jak i niedojrzałym mechanizmom obronnym, ich wpływowi na funkcjonowanie osoby oraz roli, jaką odgrywają w relacjach z innymi i z samym sobą oraz w przystosowaniu się do wyzwań zmieniającego […]

Wypalenie zawodowe to problem, który dotyka ludzi ze wszystkich środowisk. Może być spowodowane przez wiele czynników, w tym przez wysoce stresujące środowisko, długi czas pracy i brak wsparcia. Czynniki te prowadzą do wyczerpania, apatii i spadku wydajności. Warto poznać strategie pozwalające uporać się z wypaleniem zawodowym i odzyskać poczucie celu i motywacji w miejscu pracy. […]

Jak uratować związek? W tekście przedstawiamy perspektywę Sue Johnson, psycholożki, twórczyni Terapii Skoncentrowanej na Emocjach. Zdecydowana większość z nas pragnie stworzyć bliską relację z drugą osobą, taką na dobre i na złe, na całe życie. Jako ludzie mamy wbudowaną potrzebę posiadania kogoś, od kogo będziemy emocjonalnie zależni. Dlaczego więc tak wiele związków rozpada się? Co […]